hekim.org

Güncel & Güvenilir

Su Arıtma Cihazı Tanıtımlarında Hile mi Yapılıyor?



Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPrint this page

Evsel tip arıtma cihazları günümüzde oldukça yaygınlaşmaya başladı. Bir çok insan şehir şebekesi suyunun içiminin hoş olmadığını düşünerek damacana sularına yönelirken, hesap kitap sonucu damacana suyunun pahalıya geldiğini düşünenler ev tipi küçük arıtma cihazlarına yöneliyorlar. Bir dönem sadece suyun sertliğini alan, ama bunun yanında suya sodyum ilave eden basit reçineli sistemlerin yerini artık reverse osmosis (ters ozmoz) adı verilen teknik alt yapısı güçlü arıtma cihazları almaya başladı. Bu cihazların yaygınlaşmasında içme ve kullanma suyu kalitesindeki değişiklikler etkili olurken, arıtma cihazı üreticisi firmaların pazar arayışı çabalarının da önemli bir yeri bulunmaktadır.

Geçmişte arıtma cihazı pazarlama taktiklerinin başında suya klor ölçümünde kullanılan ortotolidin, tetrametil benzidin gibi maddeler katarak şehir şebekesi suyunun renginin değiştiğini, ama arıtma cihazından elde edilen suyun berraklığını koruduğunu göstermek yaygın bir tanıtım yöntemiydi. Burada herhangi bir hile olmamakla birlikte su analizi konusuyla ilgisi olmayan normal bir bireyin bilgisizliğinden yararlanarak renk değişikliğini suyun kirliliğine dayandırmak gibi YANLIŞ YÖNLENDİRME yapılıyordu. Bu renk değişiminin altında yatan gerçek şu şekilde özetlenebilir: ortotolidin, tetrametilbenzidin veya DPD tablet adı verilen maddeler suya ilave edildiklerinde sudaki klorla reaksiyona girerek sarı renk meydana getirirler, eğer katılan bileşik içerisinde bromfenolbule adı verilen madde de varsa mavi renk meydana gelecektir. Bu renk değişimi kötü bir şey olmadığı gibi aksine suyunuzun yeterince klorlandığını ve sudan bulaşabilecek mikrobik hastalıklara karşı güvende olduğunuzu gösterir, yani arzu edilen bir şeydir. Arıtma cihazları sudaki kloru yok ettiğinden daha sonra suya bulaşabilecek mikroplara karşı suyunuz korumasız hale gelecektir.

Gelelim bugünlerde yaygın olarak kullanılan daha teknik bir aldatmacaya…

Bir şekilde görmüş veya duymuşsunuzdur: su arıtma cihazı tanıtımı yapan kişi bir bardak çeşme veya damacana suyuna iki tane metal çubuk sokup bunları bir pile (veya elektriğe) bağlıyor ve sistemi çalıştırdığında suyun içerisinde kahverengimsi bir renk ve çökeltiler meydana geliyor. Arıtma cihazından alınan suda ise bu tür bir değişiklik oluşmuyor ve pazarlamacı bu renk değişiminin ve çökeltilerin sudaki pisliğin bir göstergesi olduğunu ifade ediyor. Buradaki olay kullanılan düzeneğin yapısından dolayı YANLIŞ YÖNLENDİRMEYİ AŞMAKTADIR.

Bu renk değişimi ve çökelti oluşumunun mekanizması şu şekilde özetlenebilir: yukarıda yapılan işlem ilköğretimde tüm çocuklara gösterilen ve yaptırılan basit bir elektroliz olayıdır, ancak bir farkla: kullanılan metal çubuklardan (elektrodlar) birisi özel olarak hazırlanmıştır. Elektroliz olayında kullanılan elektrotlar genelde çelik veya benzeri bir metalden üretilirken, burada anot ucunda kullanılan elektrot yüksek miktarda demirle kaplanmıştır. Eğer su iletkense buradaki demir elektrottan serbest bırakılarak ortama karışır ve az miktarda renk değişimi ve çökelti meydana getirir, eğer suda bir miktar sodyum klorür daha doğrusu klorür varsa hem iletkenlik artacak hem de demirle klorür reaksiyona girerek bariz bir sarımsı-kahverengi renk değişimi ve çökelti oluşacaktır. Ancak ters ozmozla çalışan arıtma sistemleri suyun iletkenliğini ve özellikle de klorürü ileri derecede azalttıklarından renk değişimi ve çökelti oluşmayacaktır. Eğer arıtma cihazından alınan suya az miktarda sofra tuzu atasanız renk değişimi ve çökelti oluşumunun bu suda da olduğu kolayca görebilirsiniz. Yani sudaki renk değişimi ve çökelti kirlilikten değil vücudun dengesi için suda bulunması son derece önemli olan klorür gibi doğal bir iyonun doğal olmayan bir şekilde serbest demirle reaksiyona sokulmasından kaynaklanmaktadır.

Bir çok su arıtma cihazı satıcısının, bu pazarlama tekniğini kullanmalarına rağmen olayın mekanizmasını bilmediklerinden dolayı bu tür yöntemlere başvurdukları, dolayısı ile müşteri konumundaki halkın yanı sıra satıcıların da konu hakkında bilgilendirilmeleri halk sağlığı açısından son derece önemlidir.

Yazımızın temel konusu olmamakla birlikte: ayakların su dolu özel bir kaba konarak elektrotlarla vücutta bir nevi masaj yapıldığı ve sudaki yukarıdakine benzer renk değişikliği meydana getirilerek vücuttaki toksinlerin atıldığını ileri süren cihazlar için de benzeri durum geçerlidir. Burada da insan terinde bulunan klorür ayakların içine sokulduğu kaptaki demirle reaksiyona girerek renk değişimi ve çökelti meydana getirmektedir. Zaman içerisinde ayağın sokulduğu kaptaki suyun renginin daha az koyulaşması ise kapta bulunan demir miktarının azalmasından kaynaklanmaktadır.

Views All Time
Views All Time
1539
Views Today
Views Today
4
Updated: Mart 25, 2017 — 11:21 pm