Meyan Kökü Hipertansiyona Neden Olabilir

Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?Email this to someone
email
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Print this page
Print

Meyan kökü şurubu veya şerbeti bazı yörelerimizde günlük içecek olarak yaygın bir şekilde tüketilmektedir. Bunun ötesinde Coca Cola’nın hammaddelerinden birisi olduğundan tüm dünyada yaygın olarak tüketildiğini iddia etmek yanlış olmayacaktır.

Mide ülserinden öksürüğe kadar birçok hastalık için şifa kaynağı olarak görülen meyan kökünün bu şekilde yaygın kullanımı toplumun sağlığı açısından iyi birşeymiş gibi görülebilir. Ancak uzun süreli kullanımda durum bundan çok farklı çünkü UZUN SÜRELİ MEYAN KÖKÜ KULLANIMI PSEUDOALDESTERONİZM adı verilen sağlık sorununa neden olabiliyor.

Aldesteron böbrek üstü bezlerinde üretilen ve böbrek üzerine etki ederek vücutta su ve tuz tutulmasını sağlayan bir hormon. Bu hormon aynı zamanda potasyumun vücuttan atılmasına ve sonuçta potasyum kaybına da neden oluyor.

Meyan kökünde bulunan Glycyrrhizin isimli madde (glycyrrhetinic asit olarak emilir) vücutta 11-beta-hydroxysteroid dehydrogenase adı verilen kortizolü kortizona çeviren enzimin faaliyet göstermesini engeller (inhibe eder) ve sonuçta vücutta kortizol göreceli olarak artış gösterir. Kortizol böbrekte bulunan ve aldesteron hormonunun bağlanıp yukarıda sayılan etkileri gösterdiği bölgelere (reseptörlere) bağlanarak sanki aldesteronmuş gibi etki gösterir. Yani insan böbreği gerçekte fazla aldesteron olmadığı halde vücuttaki kortizolün fazlasını sanki aldesteronmuş gibi algılar. Işte bu nedenle meyan kökü pseudo yani yalancı aldesteron yüksekliğine neden olur.

Bir kere meyan kökü alınca tabii ki bu değişiklikler olmaz, ancak 6 ay süresince düzenli olarak hergün alındığında tansiyonda artış meydana geldiği bilinmektedir. Konuyla ilgili bir çalışmada meyan kökünün etken maddelerinden olan glycyrrhizin maddesini günde 814mg alan sağlıklı gönüllülerde 1-2 hafta içerisinde kan potasyum düzeylerinde azalma ve vücut ağırlığında artış (su tutulumuna bağlı) saptanmıştır (1).

Yukarıda yazılanların nasıl hipertansiyona neden olduğunun biraz daha ayrıntısına gelince:

Meyan kökü pseudoaldesteonizme neden olur ——- > Pseudoaldesteonizm böbrekten su ve tuz atılımını azaltır ——-> Vücuttaki su ve tuz artışına bağlı damar içindeki sıvı miktarı artar ——-> damar içi sıvı artışı kan basıncının artışına yani HİPERTANSİYONa neden olur.

Yukarıda kısaca değinilen potasyum kaybı da aslında ciddi sağlık riski taşıyabilir. Kan postasyum düzeyi ileri derecede düşerse kaslarda güçsüzlük, çok miktarda idrara çıkma, sürekli susuzluk hissi, kalp atımında bozukluk ve EKG anormalliklerine neden olabilir.

Sürekli susuzluk hissi duyulması aslında sağlıklı bir vücut için tüketilen içecekler hakkında önemli bir ikazdır ve kişinin içtiklerine dikkat etmesi için bir uyarıdır. Sağlıklı bir insan sıvı alıp ta susuzluğunu gideremiyorsa içtiklerinde bir soru var demektir.

İşte bu nedenle SUSUZLUĞUNU GİDERMEK İÇİN SU İÇİN, susuzluğun çaresini kola, gazoz vs de aramayın.

Doç.Dr. Recai OĞUR
Halk Sağlığı Uzmanı
Çevre Sağlığı Doktoru

Kaynaklar:
1) Bernardi, M et al. Effects of prolonged ingestion of graded doses of licorice by healthy volunteers. Life Sciences 55(11):863-872, 1994.
2) Lozano P et al. Upper limb ischemia induced by chronic licorice ingestion. Journal of Cardiovascular Surgery 41(4):631-632, 2000 August.
3) Shibata S. A drug over the millennia: pharmacognosy, chemistry and pharmacology of licorice. Yakugaku zasshi- Journal of the Pharmaceutical Society of Japan 120(10):849-862, 2000 Oct.

Updated: Mart 29, 2017 — 10:57 pm